خدمات ارزان براي معتادان محترم

اگر دستگاه ها در خارج از اين مراکز و در کنار خيابان نصب شود ممکن است هر کسي اعم از يک نوجوان 12 ساله از سر کنجکاوي و فقط با انداختن يک سکه 50 توماني يک سرنگ دريافت کند؟

نصب دستگاه هاي خودپرداز سرنگ مدتهاست که نقل محفلهاي خبري در اين زمينه است. دستگاه هايي که سرانجام با وجود مخالفت وزارت بهداشت در محله هاي آسيب خيز شهر تهران نصب و راه اندازي شد.
به گزارش قدس، عمده ترين دليلي که سبب شد وزارت بهداشت با طرح دستگاه هاي خودپرداز مخالفت کند و نصب آن را غيرضروري اعلام کند، نبود خدمات مشاوره اي در مجاورت دستگاه ها و امکان از بين رفتن قبح اجتماعي اعتياد بود. 

اين وزارتخانه طي اطلاعيه اي در ارديبهشت سال جاري اعلام کرده بود: در پي انتشار خبري مبني بر تأييد نصب آزمايشي دستگاه هاي خودپرداز سرنگ و برخي لوازم استريل بهداشتي از قبيل باند، چسب زخم و کاندوم به معتادان، تأکيد مي شود عرضه کنترل شده اين قبيل لوازم در محيط هايي که امکان مداخلات آموزشي نباشد، به هيچ عنوان مورد تأييد وزارت بهداشت نيست. 

در اين اطلاعيه، با اشاره به اين مطلب که عرضه اين گونه لوازم در محيط هاي غيرآموزشي باعث ريخته شده قبح رفتارهاي پرخطر مي شود، بر ضرورت ارايه خدمات مشاوره اي در کنار چنين طرحهايي تأکيد شده است.
وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکي از اين قبيل لوازم به عنوان اهرمي براي ايجاد فضاي آموزشي به افرادي که رفتارهاي پرخطر دارند، استفاده مي کند و عرضه کنترل نشده آن، برنامه هاي اين وزارتخانه را درخصوص ارايه خدمات مشاوره اي و آموزشي با مشکل روبه رو مي سازد. 

فقط در تهران براي عده اي خاص!
دکتر سعيد صفاتيان، مديرکل درمان و بازپروري ستاد مبارزه با مواد مخدر درباره انتقاد و اطلاعيه وزارت بهداشت پاسخ داده بود: اين انتقاد به تفکر خود مسؤولان وزارت بهداشت برمي گردد زيرا آنها فکر مي کردند اين دستگاه ها قرار است در کنار خيابان نصب شوند در حالي که اين دستگاه ها فقط در مراکز کاهش آسيب قرار دارند.
وي افزود: تحقيقات نشان مي دهد بيش از 80 درصد مراجعان به اين دستگاه ها افرادي بودند که از مراکز کاهش آسيب براي دريافت سرنگ به اين دستگاه ها مراجعه کرده بودند. همچنين يکي ديگر از انتقادهاي وزارت بهداشت اين بود که با استفاده از اين دستگاه ها مشاوره حذف مي شود اما بايد توجه داشت که اين دستگاه ها فقط در تهران و آن هم براي عده معدودي از معتادان تزريقي مورد استفاده قرار مي گيرد نه براي يک ميليون و 200 هزار نفر معتاد از طرفي مشاوره نيز حذف نمي شود. 

وي گفت: وزارت بهداشت اگر مخالف است چرا هيچ راه جايگزيني براي موضوع ارايه نداده است، البته تأکيد مي کنيم که اين دستگاه ها فقط محدود به مراکز کاهش آسيب هستند. 

دکتر صفاتيان خاطرنشان ساخت: نکته مهم ديگر در ارتباط با اين دستگاه ها اين است که دستگاه هاي خودپرداز سرنگ براي شب هنگام و بين ساعتهاي 10 شب تا 3 صبح است يعني وقتي که ديگر يک معتاد با رفتار پرخطر نمي تواند از هيچ داروخانه اي سرنگ تهيه کند و از طرف ديگر در اين ساعت معتاد تحت فشار کامل است و نمي توان به او گفت تا صبح صبر کن.وي تأکيد کرد: معتادان تزريقي در اواخر شب نياز شديدي به مواد مخدر پيدا مي کنند که حتي از لحاظ علمي نيز قابل مشاوره نيستند زيرا در اوج فشار قرار دارند و تنها چيزي که مي تواند آنان را تسکين دهد تزريق مواد است.

دلايل مخالفت وزارت بهداشت
به نظر مي رسد نگاه وزارت بهداشت به مسأله اعتياد و معتادان بيشتر از اين که مبتني بر واقعيت باشد، يک نگاه آرمانگرايانه و ايده آليستي است و ستاد مبارزه با مواد مخدر واقع بينانه تر به اين مقوله نگاه مي کند.نصب و راه اندازي دستگاه هاي خودپرداز سرنگ از سال 86 از سوي ستاد مبارزه با مواد مخدر مطرح شد و قرار بود با همکاري وزارت بهداشت آن را دنبال کند اما با مقاومتها و مخالفتهاي وزارت بهداشت، در سال 88 ، تنها 5 دستگاه و با همکاري بهزيستي راه اندازي شد. صفاتيان در هنگام نصب اين دستگاه ها از نصب و راه اندازي 10 دستگاه ديگر خبر داد.اما وزارت بهداشت در هنگام مطرح شدن بحث شربت ترياک هم مخالفت خود را اعلام کرد و همچنان بر موضع خود پايدار است. 

دکتر صفاتيان همچنين گفته بود: در حال حاضر 5 دستگاه خودپرداز سرنگ نصب و راه اندازي شده که هر کدام يک ميليون تومان هزينه داشته است و در برابر هزينه 18 ميليارد توماني که توسط ستاد سالانه صرف درمان اعتياد مي شود رقم ناچيزي است. 

وي تأکيد کرده بود: 5 دستگاه در مرکز اسلامشهر، خيابان ري، دولت آباد و شهر ري به کار گرفته شده است.
اين دستگاه ها با پرداخت يک سکه 50 توماني کار مي کند و ظاهراً براي يک معتاد اين رقم پول ناچيزي است.مدير يک مرکز کاهش آسيب مي گويد: بيشترين استفاده کنندگان معتادان تزريقي کارتن خواب هستند که به دليل سر و وضع نامناسب نمي توانند به داروخانه بروند و اصلاً تمايلي براي ترک ندارند.

سؤالهايي درباره دستگاه هاي جديد
دکتر صفاتيان اعلام کرده بود که بزودي تعداد دستگاه هاي خودپرداز سرنگ با همکاري بهزيستي به 10 دستگاه افزايش خواهد يافت.پيگيريهاي خبرنگار ما درخصوص آخرين اخبار درخصوص نصب و راه اندازي دستگاه هاي جديد از دفتر دکتر صفاتيان به نتيجه نرسيد و سؤالهاي ما همچنان بي پاسخ ماند. 
دکتر صفاتيان گفته بود اين دستگاه ها در مراکز کاهش آسيب نصب مي شود و از ساعت 10 شب تا 3 صبح فعال است. 
در حالي که مراکز کاهش آسيب که با عنوان « DIC » فعال هستند در ساعت شش عصر تعطيل مي شوند و معتاداني که به آنها مراجعه مي کنند بايد آنجا را ترک کنند.ضمن اينکه در اين مراکز مراقبيني وجود دارند که به شکل دستي هر روز سرنگ و پنبه الکل و کاندوم را در اختيار معتادان قرار مي دهند، پس چه لزومي دارد با صرف هزينه يک ميليون تومان در اين مراکز دستگاه نصب شود؟ 

اگر هم دستگاه ها در خارج از اين مراکز و در کنار خيابان نصب شده است ممکن است هر کسي اعم از يک نوجوان 12 ساله از سر کنجکاوي و فقط با انداختن يک سکه 50 توماني يک سرنگ دريافت کند؟ اينها ابهامهايي است که بايد دکتر صفاتيان به آن پاسخ مي داد. ضمن اينکه تعداد کساني که از اين دستگاه ها هم استفاده مي کنند نامشخص است.