از هدفمندکردن يارانه ها تا خوشه بندي

اين پرسش ذهن مردم را به خود مشغول کرد که چگونه هر ايراني قرار است ماهانه 20 هزار تومان دريافت کند اما في المثل قيمت برق 21 برابر شود (نقل به مضمون از مسوولان وزارت نيرو)...

سرگرداني مردم در مورد هدفمند کردن يارانه ها اکنون با سرگرداني مردم در مورد خوشه بندي ها همراه شده و ايجاد ارتباط بين هدفمند کردن يارانه ها و خوشه بندي ها در ذهن مردم، به معمايي لاينحل تبديل شده است. زماني تنها سخن از هدفمند کردن يارانه ها بود که خود خالي از ابهام نبود.

هنوز مدتي تا برگزاري انتخابات رياست جمهوري دهم باقي مانده بود که دکتر محمود احمدي نژاد در سفر به اصفهان نويد داد که با هدفمند کردن يارانه ها، به هر ايراني ماهانه 120 هزار تومان پرداخت مي شود. آن روز احمدي نژاد گفت: اگر قيمت نفت را با همين قيمت امروز فرض کنيم که هر بشکه 50دلا ر مي شود، 4ميليون بشکه روزانه رقمي بالغ بر 200 ميليون دلا ر را در بر مي گيرد که اگر اين مبلغ به طور مستقيم در اختيار مردم قرار گيرد به هر نفر از 70 ميليون جمعيت 85 هزار تومان ماهانه مي رسد.

احمدي نژاد متذکر شد که اگر قرار باشد ماهانه 85 هزار تومان فقط در اختيار 50 ميليون نفر از 70 ميليون جمعيت و تنها به کساني که بايد مورد حمايت دولت قرار گيرند و از يارانه ها بهره مند شوند اختصاص يابد، رقمي بالغ بر 120 هزار تومان را تشکيل مي دهد که با احتساب صرفه جويي 40 درصدي و کاهش هزينه هاي روز، بيش از اين رقم خواهد بود.

اما به مرور زمان اين گمانه زني به ماهانه 25 و 20 هزار تومان براي هر فرد کاهش يافت; گويي رئيس جمهور هيچگاه وعده يارانه 120 هزار توماني را نداده است. هر چند که محاسبه آن زمان براساس نفت 50 دلاري انجام شده بود و امروز قيمت نفت، بالاتر از 70 دلار است. در اين ميان، اين پرسش ذهن مردم را به خود مشغول کرد که چگونه هر ايراني قرار است ماهانه 20 هزار تومان دريافت کند اما في المثل قيمت برق 21 برابر شود (نقل به مضمون از مسوولان وزارت نيرو) و قيمت گاز و آب و... هم افزايش زيادي را تجربه کند و آن گاه چگونه اين يارانه اندک مشکلا ت ناشي از آن افزايش قيمت ها را جبران کند؟

همچنين اين پرسش در بين افکار عمومي مطرح شد که آيا فقط بايد قيمت کالا ها و خدمات در کشورمان با قيمت کالاها و خدمات در ساير کشورها يکسان شود و شاهد واقعي کردن قيمت ها باشيم و واقعي کردن دستمزدها، به فراموشي سپرده شود؟ البته هنوز افکار عمومي، پاسخي براي اين پرسش ها پيدا نکرده که شاهد طرح مساله خوشه بندي هستيم، طرحي که ابهامات را افزايش داد و انتقادهاي زيادي را برانگيخت، اين روزها همه از هم مي پرسند که خوشه چندمي هستي؟ 

جالب اينجاست که مجلسيان مي گويند قبلا صحبتي از خوشه بندي نبوده و وزير اقتصاد هم پس از آنکه اعتراضات افزايش مي يابد مي گويد خوشه بندي ها ملاک عمل نيست! اگر خوشه بندي ملا ک عمل نيست، پس اين همه بحث و توضيح درباره خوشه ها براي چيست؟ ابهامات در مورد طرح هدفمند کردن يارانه ها البته بيش از اين است اما به طرح مساله بسنده مي کنيم تا مبادا انتقادمان رنگ و بوي سياسي بگيرد. فقط سه پرسش را به اميد دريافت پاسخ آنها مطرح مي کنيم.

1- اگرقرار است به هر ايراني ماهانه 20 تا 25 هزار تومان داده شود- آن گونه که مقامات دولتي مي گويند- پس چرا هفت- هشت ماه پيش، صحبت از يارانه 120 هزار توماني بود؟
2- به موازات واقعي کردن قيمت ها و هدفمند کردن يارانه ها، آيا کسي به فکر واقعي کردن درآمدها هم هست؟
3- سرانجام، تکليف مردم را روشن کنيد که خوشه بندي ها ملا ک عمل هست يا نيست؟
مردمسالاري-نويسنده:حميد رضا شکوهي